2025’ten bu yana Cenevre merkezli kurumlarda 3 binden fazla görev kaldırılırken, UNICEF ve Uluslararası Göç Örgütü gibi birçok kuruluş personelini başka ülkelere taşımaya başladı.
HABER MERKEZİ – Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlar, bütçe kesintileri ve ABD’nin çok taraflı yapılardan uzaklaşan politikaları nedeniyle Cenevre’deki faaliyetlerini küçültmeye başladı.
Reuters’ın derlediği verilere göre 2025’ten bu yana Cenevre merkezli kurumlarda 3 binden fazla görev ya kaldırıldı ya da daha düşük maliyetli ülkelere taşındı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR), “mali kriz” gerekçesiyle Cenevre’deki Palais Wilson binasını boşaltarak faaliyetlerini BM’nin Palais des Nations yerleşkesine taşıyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) de Cenevre’deki merkezindeki 11 katın ikisini boşalttı. UNICEF ise kentteki yaklaşık 400 çalışanının yüzde 70’ini başka ülkelere kaydırıyor. HIV/AIDS ile mücadele alanında çalışan UNAIDS gibi bazı kurumların kapanma riskiyle karşı karşıya olduğu belirtilirken, birçok kuruluşun da küçülmeye gittiği ifade edildi.
Uluslararası Göç Örgütü’nün (IOM) Cenevre’deki çalışan sayısını bin kişiden yaklaşık 600’e düşürdüğü, bazı görevlerin Selanik, Nairobi, Bangkok ve Panama’ya taşındığı açıklandı. Kurumun küresel çalışan sayısının da 23 binden 16 bine indirildiği belirtildi. IOM Genel Direktörü Amy Pope, “İşi iyi yapmak için Cenevre’de çok büyük bir varlığa ihtiyaç olduğunu düşünmüyorum” dedi.
KESİNTİLER TEHDİT EDİYOR
İsviçre hükümeti, kentteki çok taraflı kurumlara destek için 269 milyon İsviçre frangı ayırırken, Cenevre kantonu ile Rolex’in kurucusu Hans Wilsdorf adına kurulan vakfın da en az 50 milyon frank destek sözü verdiği açıklandı. Cenevre Belediye Başkanı Alfonso Gomez ise kesintilerin kentin “çok taraflılığın başkenti” olarak görülen konumunu tehdit ettiğini söyledi. Gomez, “Çok taraflılığın terk edilmesi yalnızca şehir için değil dünya için de kaygı verici” dedi.
BM’nin Avrupa merkezi olan Cenevre, Dünya Sağlık Örgütü dahil onlarca BM kurumuna ev sahipliği yapıyor. ABD Başkanı Donald Trump, göreve döndüğü ilk gün DSÖ’den çekilme kararını yeniden yürürlüğe koymuştu. Reuters’a konuşan ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ise Cenevre’nin diplomatik görüşmeler için uygun olduğunu ancak tüm idari işlevlerin burada yürütülmesinin gerekli olmadığını söyledi.
EN AĞIR KÜÇÜLME SÜRECİ
BM’deki kesintilerin kurumun 80 yıllık tarihindeki en ağır küçülme süreci olduğu belirtilirken, ABD’nin BM’ye olan 2 milyar doları aşan bütçe katkısını ödeyip ödemeyeceğinin de belirsizliğini koruduğu aktarıldı. Eski BM Barış Gücü Operasyonları Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Marie Guehenno, Cenevre’nin savaş sonrası kurulan uluslararası düzenin en görünür sembollerinden biri olduğunu belirterek, “20’nci yüzyılın acı deneyimlerinden çıkardığımız dersleri unutuyoruz” dedi. Şubat ayında Ukrayna savaşı ve İran ile ABD arasındaki gerilime ilişkin görüşmelere ev sahipliği yapan Cenevre’de, BM’nin daha küçük ama daha parçalı bir yapıya yöneldiği ifade edildi. İç yazışmalarda Kazakistan, Katar ve Ruanda’nın yeni BM ofislerine ev sahipliği yapmak istediği belirtildi.
