Müslüm Yücel
AKP’nin Kürt politikası, doğrusal ve sabit bir devlet programı olarak değil, Foucault’nun kavramsallaştırmasıyla ifade edilecek olursa, sürekli yeniden üretilen bir iktidar aygıtı içinde şekillenen çok katmanlı bir yönetimsellik rasyonalitesi olarak okunmalıdır. Bu bağlamda Kürt meselesi, modern devletin klasik egemenlik formunun ötesinde, nüfusun yönetimi, risklerin düzenlenmesi ve söylemsel görünürlük rejimlerinin üretimi üzerinden işleyen bir güvenlik aygıtı içinde yer alır. Burada iktidar yalnızca yasaklayan ya da bastıran bir yapı değildir; aynı zamanda üretici, düzenleyici ve özne kurucu bir mekanizma olur. Bu nedenle Kürt meselesi, iktidarın karşısında duran dışsal bir problem olmaktan ziyade, iktidarın kendi iç işleyişi içinde sürekli yeniden ürettiği bir yönetim alanıdır.
AKP’nin bu yönetim rasyonalitesi, egemenlik anlayışından çok farklı olarak yönetimsellik üzerinden işler. Bu yönetimsellik sabit değildir; aksine tarihsel koşullara bağlı olarak değişen iki temel form üretir; örneğin 2002–2015 döneminde baskın olan stratejik yönetimselliktir. Bu dönemde Avrupa Birliği (AB) uyum süreci, kültürel hakların sınırlı biçimde genişletilmesi ve Kürtçe’nin kamusal alanda görünürlük kazanması, bir hak genişlemesinden ötesinde nüfusun yönetilebilir hale getirilmesini amaçlayan normatif bir düzenleme olarak işlev görmüştür. İktidar, bu süreçte hak tanıyan bir özne değildir, hakları dağıtarak yeni özneleşme biçimleri üreten bir iktidar formu olarak ortaya çıkmıştır.
Kürt meselesi, modern devletin iki temel ilkesi arasındaki gerilimi yansıtıyor: Güvenlik ve düzen ihtiyacıyla kimlik, tanınma ve özgürlük talepleri…
