İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki yeni rota ve uygulamalar konusunda anlaştıklarını belirtti. Bekayi, ABD ile müzakerelere ise kapıyı kapatmadı.
HABER MERKEZİ – ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve bölgeye yayılan savaş, 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes ve 18 Haziran’da ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı sonrasında görece daha düşük düzeydeki gerilimlerle devam ederken, Eylül ayı başından beri yaşanan karşılıklı saldırılarla yeni bir gerilime sahne oldu.
Gerilimi düğüm noktasını oluşturan Hürmüz Boğazı konusunda ise İran’dan yeni hamle geldi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında gündeme dair değerlendirmelerde bulunarak, gazetecilerin sorularını yanıtladı.
ABD’nin İran’a dönük saldırılarının bir çatışma ve savaş değil, ulusal egemenliğe karşı askeri bir saldırı olduğunu dile getiren Bekayi, “Herkes ABD’nin BM Şartı’nı ihlal ederek bölgeye ve dünyaya savaş ilan ettiğini gördü. Bu, uluslararası hukukun tüm normlarına aykırıydı. ABD kesinlikle hesap vermeli” dedi.
‘TÜM ÜLKELERİ UYARIYORUZ’
İran’ın nükleer programının Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından takip edilememesinin sorumlusunun İran olmadığını belirten Bekayi, “Bir yandan bu durumun kaynağı Amerika’dır ve Ajansın erişiminin olmaması Amerika’nın ve Siyonist rejimin suçlarından kaynaklanmaktadır. Yolu kapattılar ve şimdi de Ajansa yöneldiler. Bu, kötü niyetin bir işaretidir ve durumu tırmandırmaya çalışıyorlar. İran, her türlü eylem için gerekli önlemleri kesinlikle değerlendirecektir. Deneyimli birini sınamak hatadır” dedi. Bekayi, ABD ve Avrupa ülkelerinin IAEA’ya dönük bu konudaki baskısının da anlamsız olduğunu söyledi.
ABD’nin İran’a dönük saldırılarının amacına ulaşamadığını dile getiren Bekayi, “Bu saldırgan eylem hedeflerine ulaşamadı ve Amerika’yı itibarsızlaştırdı” diye belirtti.
Bekayi ayrıca Güney Kore’nin İran’a karşı bir savaşa katılması durumunda da İran’ın buna yanıt vereceğini belirterek, “Pozisyonumuz açık ve Güney Kore ile iyi ilişkilerimiz var ve buna değer veriyoruz. Herkes biliyor ki, ABD’nin saldırgan eylemine herhangi bir şekilde katılmak suç ortaklığıdır ve durumu daha da karmaşıklaştıracak ve gelişmeleri daha güvenli hale getirmeyecektir. Resmi bir pozisyon almadık ve büyükelçilik aracılığıyla Seul ile temas halindeydik. Tüm ülkeleri, ABD’nin İran’a karşı saldırgan eyleminin bir aracı haline gelmemeleri konusunda uyarıyoruz” diye konuştu.
‘ABLUKA VE SALDIRI SÜRERKEN SAVUNMA ÖNLEMLERİ ALMAK ZORUNDA KALACAĞIZ’
İran’a yönelik ekonomik ablukanın sürdürülmesinin askeri harekatın sürdürülmesine eşdeğer olduğuna da vurgu yapan Bekayi, “Son birkaç günde yaşananlar, İran’ın ABD savaş gemilerine karşı aldığı önlemler açısından özeldi. Bu eylem, İran ticari gemilere yönelik saldırılara yol açtı. Bu durum devam ettiği sürece, yani ekonomik savaş ve abluka, askeri eylemin devamı anlamına geldiği sürece, İran savunma önlemleri almak zorunda kalacaktır” ifadelerini kullandı.
ABD’nin Sirik’e yönelik saldırıyla ilgili iddiasına Bekayi, “ABD’nin ticari gemilere saldırması onurlu bir davranış değildir. Böylesine bir gücün İran’a baskı uygulamak için sivillere saldırması ve düğünde insanları öldürmesi tamamen kabul edilemez. İran’ın ABD savaş gemisine karşı aldığı önlem, İran’ın doğal hakkı çerçevesindedir” diye kaydetti.
MÜZAKERELERE KAPIYI KAPATMADI: ‘POZİSYONUMUZ AÇIK’
ABD ile müzakerelere ilişkin de konulan Bekayi, “Pozisyonumuz açık. ABD’nin dayattığı güvensizlik, tüm saldırganlık, ekonomik yaptırımlar ve deniz ablukalarının durdurulmasıyla çözülmelidir. Pozisyonumuz açıktı ve görüşlerimizi mutabakat zaptına dahil ettik. Sorun şu ki, ABD anlaşmadan 26 gün sonra yükümlülüklerini ihlal etti. Top uzun zamandır ABD’nin sahasındaydı; saldırganlığı kendileri başlattılar ve mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini kendileri ihlal ettiler” şeklinde konuştu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN DURUMU
Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin de Bekayi, “Hürmüz Boğazı’nın güvensizliği, ABD eylemlerinin zorunlu bir sonucudur. Hürmüz Boğazı 30 Mart’tan önce de sorunlu değildi. İran’ı güvenlik sorunu olarak göstermeleri apaçık bir yalandır. Hürmüz Boğazı, ABD’nin saldırganlığı ve bölgesel ülkelerin topraklarına yönelik kötü muamelesi nedeniyle güvensiz hale geldi ve bu devam ettiği sürece güvenlikten bahsedemeyiz. Sorun İran değil, sorun İran’a ve İran halkına karşı yürütülen saldırgan savaştır” ifadelerini kullandı.
KATAR HEYETİ GERİLİMİ DÜŞÜRMEK İÇİN TAHRAN’DAYDI
Tahran’a giden Katar heyetinin temaslarına dair de konuşan Bekayi, “Geçen hafta Umman ve Pakistan’dan heyetlerimiz vardı. İran ile bazı ülkeler arasında gerilimi azaltmak için temaslar devam ediyor. Katar heyeti, gerilimi azaltmaya yönelik önceki çabaların bir parçası olarak dün Tahran’daydı ve Sayın Erakçi ile görüştü. Diplomasi dinamiktir ve çıkarlarımızı ilerletmek için diplomasiyi kullanacağız” dedi.
UMMAN İLE ANLAŞMAYA VARILDI
İran ve Umman arasında yapılan Hürmüz Boğazı görüşmelerine dair de konuşan Bekayi, “İran ve Umman, iki kıyı devleti olarak, Hürmüz Boğazı’nda güvenli rotaların belirlenmesi için ciddi müzakerelere başladılar ve iyi ilerleme kaydedildi. Eğer iniş çıkışlar olduysa, bu bazı üçüncü şahısların etkisiyle ilgiliydi. Ancak İran-Umman görüşmelerinin tamamlandığı ve Umman anlaşmasının Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne kaydedileceği söylenebilir. Ancak umarım bazı kötü niyetli taraflar tekrar taş atmazlar” diye belirtti.
AVRUPA ÜLKELERİNE UYARI
Avrupa’nın ABD’nin yaptırımlarına destek vermesi durumunda kendilerinin de pozisyon alacakları belirten Bekayi, “Ülkelerin pratik davranışları göz önüne alındığında, pozisyonlarımızı sunacağız. İran’a karşı saldırılara ülkelerin katılımı konusundaki pozisyonumuzu açıkladık. Avrupa’ya ilişkin pozisyonumuz birçok kez belirtildi ve onların eylemlerine uygun olarak pozisyonlarımızı benimseyeceğiz” diye kaydetti.
KALİBAF’TAN ABD’YE: PETROL ŞİRKETLERİNİZ SAVUNMASIZ DURUMDA
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da ABD’nin İran’a ait petrol tankerlerini hedef alması halinde bölgedeki Amerikan petrol ve doğal gaz şirketlerini hedef alacakları uyarısında bulundu.
Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in İran tankerlerini “imha edip batıracakları” yönündeki ifadelerine tepki gösterdi.
Bölgedeki petrol ve doğal gaz üretim zincirinin geniş bir alana yayıldığını ve erişilebilir durumda bulunduğunu belirten Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:
“Bu sulardaki ve tesislerdeki Amerikan petrol ve doğal gaz şirketleri de aynı ölçüde savunmasız durumda. Varlıklarımıza saldırırsanız siz de saldırıya uğrarsınız. Bunu daha önce kanıtladık. Artık kullanılabilir durumda olmayan üslere sorun.”
