Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Afrika kıtasını gerçek boyutlarında gösteren, Avrupa ve Kuzey Amerika’yı ise olması gerektiği gibi küçülten yeni bir dünya haritası projesini onayladı. Değişikliğe yalnızca ABD karşı çıktı.
HABER MERKEZİ – Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, coğrafi gerçekliği daha doğru yansıtmak amacıyla hazırlanan yeni dünya haritası tasarısını görüştü. Afrika ülkelerinin öncülüğünde sunulan karar tasarısı, 164 ülkenin “evet” oyuyla kabul edildi. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) karara karşı oy kullanırken, 6 ülke çekimser kaldı.
Onaylanan karar ile birlikte, 1569 yılında denizci Gerardus Mercator tarafından yön bulma amacıyla tasarlanan ve 500 yıldır kullanılan geleneksel dünya haritasının kullanımı kademeli olarak sonlandırılacak. BM, üye ülkeleri, “Equal Earth” (Eşit Dünya) olarak bilinen ve kıtaların gerçek yüzölçümlerini esas alan yeni haritayı kullanmaya çağırdı.
YANLIŞ BİR DÜNYA GÖSTERİLDİ
Tasarıyı sunan Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey, BM kürsüsünden yaptığı konuşmada haritaların siyasi ve toplumsal etkisine dikkat çekti. Dussey, “Haritalar dünyaya bakış açımızı şekillendirir, eğitimi yönlendirir ve kolektif algıyı etkiler. Bu yüzden haritalar asla tarafsız değildir. Yeryüzünü çarpık bir şekilde gösteren haritalar, nesiller boyu yanlış bir dünya tasavvuru oluşmasına neden oluyor” dedi.
FRANSA’DAN TAM DESTEK
Fransa da artık resmi kurumlarda Mercator haritasını kullanmayacağını duyurdu. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “Eski haritalarda ABD, Rusya ve Çin’e devasa bir coğrafi konum atfedilmişti. Haritaları değiştirmek dünyayı değiştirmez ama çarpık bir imajı düzeltmek gerçeğe doğru atılmış önemli bir adımdır” dedi.
Önümüzdeki yıllarda bu yeni haritanın uluslararası kuruluşlarda ve okul müfredatlarında yer alması, böylece 500 yıllık Batı merkezli coğrafi temsilin sona erdirilmesi planlanıyor.
YANILTAN BÜYÜKLÜK ALGISI
Yüzyıllardır kullanılan Mercator projeksiyonu, yönleri belirlemede başarılı olsa da kutuplara yakın bölgeleri devasa boyutlarda gösterirken, ekvatoral bölgeleri küçültüyordu. Bu durum, örneğin Grönland’ın kendisinden 14 kat büyük olan Afrika kıtası kadar büyük görünmesine, Avrupa’nın ise gerçekte kendisinden çok daha büyük olan Güney Amerika’dan geniş algılanmasına yol açıyordu.
2018 yılında bir grup haritacı tarafından hazırlanan yeni “Equal Earth” haritası ise kıtaların birbirine oranla gerçek büyüklüklerini koruyor. Bu yeni modelde Afrika, Güney Amerika, Asya ve Okyanusya kıtaları çok daha geniş ve baskın bir şekilde yer alıyor.
